چند روزی را به یکی از استانهای زیبای جنوبی کشور رفته بودم . به دعوت دوستی که چندین سال پیش علیرغم مخالفت خانواده اش ، همه تحصیلات و همت و علاقه و سرمایه اش را در چمدان گذاشته و به وطن بازگشته بود و در آن استان محروم کارخانه ای راه انداخته بود با امید توسعه و بالندگی و کار برای صدها جوانی که گذشته خود را در آنها می دید . یادم هست که خرید ماشین آلات و تنظیم قراردادهای نصب و راه اندازی و پشتیبانی را در شرکت خودمان برایش انجام دادیم و کار بازاریابی محصولاتش را هم من بدون دریافت هیچ هزینه ای به عهده گرفتم و برای اولین بار اسکناسها فقط موجودی درون حساب بانک نبودند و شخصیت مهربان داشتند و امید در دلها می کاشتند و تماشای مردمان خوشحال خستگی ها را می شست و می برد . حالا رفته بودم تا برایم از وامهای پرداخت نشده بگوید و مشکلات مالی لاینحل و موانع بسیار در راه صادرات و چاره ای نبود جز آنکه هرچه هست و نیست را به حراج بگذارد و به گوشه خانه برود. شانه هایش خمیده بود و دسته ای از موهای سپید میان موهایش خانه کرده بود و چشمهایش همه درد بود .  

 

 

 

تیتر اول روزنامه ها و اخبار شبانه هنوز سخنرانی در اجلاس سازمان ملل نیویورک است و مذاکرات حضوری و تلفنی و دعوا بر سر باید ها و نباید ها و در آخرین اظهار نظرهای وزرای اقتصادی دولت یازدهم، کشور با کسری 80 هزار میلیارد تومانی مواجه است و تزریق دلارهای نفتی طی 8 سال به اقتصاد ایران ، تنها حاصلش تورم بالا شد و اجرای طرح هدفمندی یارانه ها که بر اساس محاسبات قرار بود در همان سال اول 50 هزار میلیارد تومان درآمد به همراه داشته باشد با 30 هزار میلیارد تومان کسری روبرو شد و استقراض از بانک مرکزی و استفاده بیش از حد از منایع شرکت های تولید انرژی مانند شرکت برق، گاز و فراورده های نفتی  و عدم پرداخت  سهم این شرکت ها از محل درآمدهای ناشی از افزایش قیمت حامل های انرژی باعث رکود بخش تولید و تشدید تورم و از هم گسیختگی اقتصاد ایران شد و تشدید تحریم ها وضعیت را اسفناکتر کرد و حالا دولت جدید با وجود کسری بودجه و از دست دادن قسمت عمده ای از درآمدهای نفتی باید پاسخ گوی تعهدات و پرداخت یارانه ماهیانه بالغ بر 74 میلیون ایرانی باشد .

 

 

 

بنابر اعلام، دکتر نوبخت معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور؛ بودجه مصوب سال 92 بالغ بر 210 هزار میلیارد تومان است که از این میزان در حدود 70 هزار میلیارد تومان آن بلامحل است و قابل تحقق نیست علیرغم همه اینها مجلس با بررسی اصلاح لایحه بودجه با قید دو فوریت مخالفت کرده است . به علت کسری منابع پرداخت یارانه ها به شکل سابق ممکن نیست اما حذف یکباره یارانه دهک های پر در آمد با منع قانونی روبرو است و کم کردن میزان یارانه هم موجب نارضایتی عمومی است . باتوجه به رکود تورمی و شرایط رشد منفی اقتصادی و کاهش چشمگیر در آمدهای بخش خصوصی افزایش میزان مالیات به عنوان راهکار جبران کسری بودجه معقول به نظر نمی رسد و دولت تنها به میزان 30 هزار میلیارد تومان که در بودجه پیش بینی شده می تواند از طریق منابع استقراضی و فروش دارایی ها و اموال در آمد کسب کند .

 

 

استقراض از بانکها در شرایطی که حدود 97 درصد منابع آنها درگیر معوقات بانکی است و دیگر منابع بانک ها به شدت تنزل یافته است تنها موجب تشدید تورم است . افزایش نرخ حامل های انرژی از نظر تئوریک و روی کاغذ شاید راهکار مناسبی باشد اما در عمل تبدیل به بار مضاعفی بر شانه های ناتوان تولید کنندگان و مصرف کنندگان می شود .کاهش نرخ ارز موجب پایین آمدن در آمد دولت و افزایش آن باعث تنزل بیش از حد ارزش پول ملی و افزایش تورم است . کاستن از بودجه طرحهای عمرانی و عدم پرداخت تعهد پیمانکاران باعث ورشکستگی و ایجاد مشکلات در بخشهای زیر بنائی است . کشور به دلیل نابودی تدریجی جنگل‌ها و پوشش گیاهی و برداشت بی‌اندازه آب همراه با آلوده کردن منابع آبی با بحران بی سابقه ای در محیط زیست روبرو است . در واقع همه رشته های این کلاف سردرگم به نوعی با سیاست خارجی و دیپلماسی گره خورده است و این در حالی است که همچنان به سوی مذاکرات کفش پرتاب می شود .

 

 

پی نوشت :

منبع مطالب اقتصادی پست ، مصاحبه خانم سمیه فتحی است با  استاد بهزور هادی زنوز از اقتصاددانان  به نام کشور که در تاریخ 22 شهریور 1392 انجام شده است . نسخه کامل این مصاحبه در آدرس زیر است .

 

http://www.ireconomy.ir/fa/page/7134/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA+%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF+%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87+%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF+%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%D8%AA%DB%8C+%D8%B1%D8%A7+%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7+%DA%A9%D9%86%D8%AF+.html