وقتی خسته از روزی سنگین و پرکار به خانه بر می گردی ...
و آسمان تیره شب سر گذاشته در آغوش ابرها ....
و اشکهایش را روی خیابانهای شهر می پاشد ...
و عطر گلهای بنفشه و یاس و اطلسی باران خورده فضا را آکنده است ...
باید پنجره ها را باز کرد ....
نشست توی ایوان کوچک خیس ...
فنجان سپید را لبریز کرد از قهوه گرم و داغ و غلیظ ....
که عطرش بلند شود و حلقه بزند و بپیچد دورت ...
و طعم تلخش همه وجودت را در نوردد ...
و سرخوشی و شادی چشمانت را دو حلقه نور کند ....
قهوه ، میوه درختی است که در نواحی گرمسیری و قله های آسیا و آفریقا و آمریکا می روید ...
بلندی اش بین 3 تا 10 متر است ....
به گرما و رطوبت حساس است و هرچه ارتفاع محل رشدش بیشتر باشد دانه قهوه بهتری بدست می آید ...
پس از 3 تا 5 سال از زمان کاشت محصول می دهد ...
گلهایی سفید و خوشبو دارد بسیار شبیه به یاسمن ...
و میوه ای به شکل تخم مرغ و خوشه ای و سبز رنگ که به تدریج زرد و در نهایت قرمز یا بنفش می شود ..
6 تا 9 ماه طول می کشد تا میوه قهوه برسد...
و بعد دانه ها را خشک و بسته بندی می کنند و در محلی خنک نگهدار می شود ....
برزیل با تولید حدود یک سوم قهوه در جهان رتبه اول را دارد ...
و بعد ، کشورهای ویتنام، کلمبیا و اندونزی هستند ...
دانه های قهوه در هر منطقه عطر و بوی مخصوص به خود را دارد ...
بر این اساس عموما قهوه تولیدی را به نام کشور یا منطقه تولید کننده می شناسند ...
مانند قهوه جاوا، قهوه کلمبیایی، قهوه کنا و ...
در حال حاضر یکی از باکیفیترین قهوه های تولیدی در جهان قهوه کلمبیایی است ...
که از نظر طعم و بو و همچنین قیمت در رده بالای انواع متنوع قهوه قرار میگیرد.
دانه سبز رنگ قهوه بعد از برشته شدن و بو دادن به دانهای قهوهای تبدیل میشود ...
و بخشی از ترشی، بو و کافئین از بین میرود ...
و در نهایت دانهای صافتر و حدود دو برابر بزرگتر و شیرینتر با رگهای تلخی بدست میآید....
در خانه هم میشود دانهها را در فر یا ماهیتابه برشته کرد...
مدت زمان بو دادن ۷ دقیقه : بو دادن ملایم: (AMERICAN ROAST)
۹ الی ۱۱ دقیقه : بو دادن متوسط: (CITY ROAST)
۱۱ الی ۱۳ دقیقه: بو دادن تا حد تیره: (FRENCH ROAST)
۱۴دقیقه: تیره ترین حالت: (ESPRESSO ROAST )
اکسیژن دشمن قهوه است ! باید قهوه آسیاب شده به مقدار کم و در جای خنک و کمنور نگهداری شود .
قهوه در سال ۸۵۰ میلادی کشف شد...
گلهداری اهل اتیوپی به نام کالدی متوجه شد ...
بزهای گله او بعد از خوردن دانههای قرمز رنگ بوتهای محلی بسیار پرانرژی و رقصکنان گردش میکنند....
کالدی از دانهها خورد و همان نشاط و سرزندگی را تجربه کرد
اگرچه در تاریخ اختلافنظر هم وجود دارد و بعضیها یمن را منشا اولیه تولید قهوه میدانند.
ابن سینا حکیم بزرگ ایران، حدود هزار سال قبل در کتاب خود شرح جامعی در مورد قهوه آورده ..
که البته ایرانیان در آن عصر بر آن نام بونو (Buno) نهاده بودند ...
واژه ای از کشور اتیوپی ...
بوعلی سینا قهوه را به منظور تحریک بیماران افسرده، مورد استفاده قرار داده است....
نخستین کافیشاپ یا قهوهخانه جهان سال ۱۴۷۵ میلادی در استانبول امروزی برپا شد....
نخستین کافیشاپ اروپا سال ۱۶۵۴ میلادی در ونیز افتتاح شد....
همچنین آکسفورد و لندن در ۱۶۵۲،....
پاریس در ۱۶۷۲ ....
و برلین در ۱۷۲۱ شاهد افتتاح نخستین قهوهخانه خود بودند.
نخستین دستگاه اسپرسوساز خانگی در سال ۱۸۲۲ در فرانسه ساخته شد....
در کشور ایتالیا هم درسال ۱۹۰۵ ساخت نخستین دستگاه اسپرسوساز تجاری آغاز شد ...
دوستداران قهوه در جهان سالانه بیش از ۴۰۰ میلیارد فنجان قهوه میل میکنند....
پس از نفت ، قهوه دومین مایع پرطرفدار جهان است!
قهوه را باید با آب سرد و تازه درست کرد ، آن را نجوشاند ، و مقدار آسیابش به اندازه باشد ..
نه خیلی ریز که تلخ می شود و نه خیلی درشت که قهوه رقیقی بدست می آید ...
تفاوت انواع روشهای دم کردن قهوه ...
تنها به اين نکته بستگي دارد که چگونه آب را به قهوه اضافه مي کنند...
قدیمی ترین روش که هنوز در خاورميانه، آفريقاي شمالي، ترکيه و يونان به کار مي رود ...
اين است که قهوه را به همراه آب، داخل قوري مخصوص مي ريزند که آرام به جوش آيد....
گاهي چند حبه قند یا کمی شکر اضافه می کنند ...
قهوه ترک به اين روش تهيه مي شود ، نوشيدني غليظي که رويش کف دارد ....
و پودر قهوه هم در ته فنجان، ته نشين شده است.
در روش ديگر پودر قهوه داخل يک صافي است و آب جوش قطره قطره روي قهوه مي چکد...
با استفاده از نيروي جاذبه، آب از ميان پودر قهوه عبور مي کند و قهوه خوش طعمي را ايجاد مي نمايد.
گاهی از استوانه اي شيشه اي که داراي پيستون صافي داري است استفاده مي کنند....
قهوه و آب جوش در استوانه با هم مخلوط مي شوند به مدت چند دقيقه....
قبل از آن که پيستون که به شکل فويل است، پايين بيايد....
در اين هنگام نوشيدني قهوه در قسمت بالايي آماده ريختن است.....
اما بهترین نوع روش تهیه قهوه " اسپرسو " است ...
که " لوییجی بتزرا " ، صاحب یک شرکت تولیدی درایتالیا ، در سال 1903 اختراع کرد....
ایدۀ او وارد کردن فشار به فرآیند دم کردن قهوه بود که زمان لازم برای دم کشیدن قهوه را کم می کرد...
او نام دستگاه جدیدش را " دستگاه قهوۀ اسپرسو " گذاشت. اسپرسو در ایتالیایی به معنای "سریع" است.
آب از محفظه مخصوص با فشار به جوشآور داراي المنت گرمايي وارد ميشود....
به دماي 92 درجة سانتيگراد و فشار 15 بار ميرسد....
آب با دماي بالا از جوشآور خارج شده...،
از نگهدارنده فيلتر كه داراي دانههاي قهوه يا قهوة كيسهاي است، عبور ميكند....
قهوه در محفظه مخصوص جمع ميشود يا مستقيماً در فنجان ميريزد. ..
لايه اى از كف کاراملی رنگ و تیره روى اين قهوه وجود دارد كه به اين كف «خامه قهوه» مى گويند...
و آن را روی قهوه اضافه می کنند ...
اسپرسو ، عصاره ای فشرده با عطری شیرین است که طعم واقعی قهوه را در کام می نشاند ...
برا ی تهیه یک " اسپرسوی " عالی در خانه ..
فقط از آب سرد و تازه باید استفاده شود ...
قسمتی از دستگاه اسپرسو ساز که آب را جوش می آورد نباید با مایع ظرفشویی شسته شود ..
از ترکیبات قهوه با کیفیت عالی استفاده کنید ...
دستگاه اسپرسوساز دارای سیستم کف دهندۀ قهوه یا اسپرسوی خامه ای باشد ..
و جوش آورش از جنس استیل (فولاد ضد زنگ)...
قهوه فرانسه را اصلاً مردي فرانسوي به نام ژانباپتيست دوبِلوآ (Jean-Baptiste de Belloy) اختراع كرد...
با استفاده از دستگاهي خودكار درست ميشود كه از 2 تا 12 فنجان قهوه دم ميكند...
آب مستقيماً بر روي قهوهاي كه درونِ فيلتر يا صافياي كاغذي در بخش بالايي دستگاه قرار دارد، ريخته ميشود.
آب در محفظۀ مخصوص به طرف المنت گرمایشی در کف دستگاه فشار می آورد.
آب داغ از یک لوله در بالای دستگاه خارج می شود ...
و سپس، در حالی که محتوی قهوه است، از صافی عبور کرده، به پائین می ریزد....
در نهایت، قهوه در یک لیوان یا قوری جمع آوری می شود.
یک روش کاربردی برای آزمایش اصالت قهوۀ فرانسه این است که یک مقدار از آن را روی آب بپاشید.
قهوه فرانسۀ اصیل خشک مانده، برای مدت طولانی بر روی سطح آب باقی می ماند؛
در حالی که قهوۀ غیر اصیل ته نشین شده، حتی جذب آب سرد نیز می شود...
قهوه آمریکانو (آمریکایی)
دو نيم استكان قهوه اسپرسو به علاوه آب داغ ...
قهوه ای ملایم بدون خامه که در فنجان استاندارد سرو میشود.
قهوه ماکیاتو (لکّه شیری)
دو نيماستكان قهوه اسپرسو با رویهای از یک قاشق غذاخوری کفشیر غلیظ است که در فنجان استاندارد یا نیمفنجان سرو میشود. بسیار معطر با لكهها يا رگههایی از شیر است.
کاپوچینو
نوشیدنی مخصوص ایتالیایی و در سراسر جهان مشهور ....
از پرطرفدارترین قهوههاست و در فنجانهای بزرگ و پهن سرو میشود....
از یکسوم اسپرسو، یکسوم شیر داغ، و یکسوم کفشیر درست میشود....
میتوان گرد کاکائو یا دارچین را به عنوان رویه به آن افزود....
برای غلظت بیشتر، به اندازه یک اسپرسوی دیگر به آن بیفزایید.
کافه لاتّه (شیر اسپرسو)
اسپرسویی غلیظ و کامل که روی آن مقدار زیادی شیر بخار زده ریخته شده ...
و روی آن با لایه ای کف شیر نازک پوشانده شده....
شبیه کاپوچینو است...
با این تفاوت که در کاپوچینو نسبت مقدار کف شیر و شیر داغ (بخار زده) و اسپرسو مساوی است ...
ولی در کافه لاتّه نسبت شیر تقریباً بیش از دو برابر اسپرسوست ...
و کف شیر نیز فقط بالای فنجان را از لبه به بالا می پوشاند....
برای درست کردن قهوه شیرفندقی، شربت فندق،...
یا برای درست کردن کرِمدوکافه (قهوه خامهدار)، خامه به آن اضافه می کنند ....