فدراسیون فوتبال ایران در سال 1325 تأسیس گردید...

ولی 14 سال طول کشید تا برای اولین بار مسابقات باشگاههای کشور برگزار گردد.

اولین دوره این مسابقات در سال 1339 با تلاش تیمسار مکری، رئیس فدراسیون وقت برگزار شد. بنابر تصمیم فدراسیون در 6 منطقه ایران مسابقاتی به صورت مقدماتی برگزار شد و سپس 6 تیم برتر از 6 منطقه در رقابت‌های نهایی حضور یافتند و در نهایت تیم جم (شاهین) آبادان با 10 امتیاز از 5 مسابقه قهرمان ایران شد.

با کنار رفتن مکری، مسابقات لیگ نیز به فراموشی سپرده شد و تا سال 1346 دیدارها به صورت منتخب استانها انجام می‌پذیرفت . در همین سال، یک دوره مسابقات شبیه به لیگ در کرمان انجام شد که پاس تهران عنوان قهرمانی را از آن خود کرد.

از سال 1347 که مکری برای بار دوم رئیس فدراسیون فوتبال شد،‌فوتبال قهرمانی ایران دوباره شکل گرفت که در نهایت در این رقابت‌ها تیم پاس تهران به لطف پیروزی بر ملوان انزلی در تهران و توقف حریف در انزلی با بیشترین امتیاز برای دومین سال پیاپی قهرمان شد.

در سال 1349 مسابقات شکل واقعی‌تری به خود گرفت. در این سال کشور به چهار منطقه تقسیم شد و 20 تیم با هم پیکار نمودند که در نهایت تیم‌های اول و دوم هر گروه به دور نهایی راه یافتند و در پایان تیم تاج تهران با غلبه بر پاس تهران به مقام قهرمانی رسید،

تا اینکه در سال 1352 اولین دوره مسابقات باشگاههای ایران تحت عنوان جام تخت جمشید با حضور 12 تیم در روز جمعه 15 تیرماه آغاز گردید. مسابقات جام تخت جمشید به این شکل تا سال 1357 انجام شد.

پیشینه رقابت دربی سرخابی به رقابت دو باشگاه شاهین و تاج باز می‌گردد. هسته اول هواداران با باشگاه شاهین شکل گرفت و سپس باشگاه تاج هم هواداران خود را یافت. در آن شهرآورد شاهین سفیدپوش و تاج آبی پوش بود. بعدها با جابجایی دسته جمعی بازیکنان شاهین به پرسپولیس، بازیهای تاج و شاهین حساسیت خود را از دست داد و شهرآورد تاج - پرسپولیس و پس از انقلاب استقلال - پرسپولیس (پیروزی) جایگزین آن شد.

اولین دربی پایتخت در سال 1347 و در استادیوم امجدیه بین دو تیم محبوب تهران یعنی تاج (استقلال) و پرسپولیس برگزار شد که با تساوی بدون گل خاتمه یافت و جالب اینکه آخرین بازی این دو تیم با یکدیگر در ورزشگاه آزادی نیز با همین نتیجه به پایان رسیده است.

دو تیم استقلال و پرسپولیس تاکنون هفتاد بار با یکدیگر روبرو شده‌اند که حاصل آن، ۲۲ برد برای استقلال، ۱۷ برد برای پرسپولیس و ۳۱ تساوی بوده‌است. اولین بازی دو تیم در 16 فروردین سال 1347  بوده‌است که با نتیجه مساوی بدون گل خاتمه یافت.

این دو تیم تا کنون 60 مرتبه در چارچوب رقابت های مختلف نظیر جام تخت جمشید ، لیگ قدس ، جام آزادگان ، جام حذفی ، باشگاه های تهران و لیگ برتر باشگاه های کشور به مصاف هم رفته اند که حاصل آن، 26 تساوی ، 20 برد برای آبی پوشان و 14 برتری برای قرمز پوشان پایتخت بوده است.

تاج 60 بار دروازه پرسپولیس را گشوده و قرمزها نیز در مقابل 55 بار دروازه آبی ها را باز کرده اند.

بیشتر دربی های تهران در ورزشگاه آزادی تهران انجام شده اما ورزشگاه هایی چون (امجدیه سابق) ، بندرعباس و تبریز هم شاهد برگزاری این دیدار بوده اند.

اکنون چند بازی استقلال و پرسپولیس به جنجال کشیده شده از این چند بازی سه بازی سه بر صفر به سود استقلال اعلام گردیده‌است که از آن جمله:

در سال ۱۳۴۸ بازی تاج و پرسپولیس در حالی که تا دقیقه ۸۲ با نتیجه یک بر صفر به سود تاج در جریان بود که در همین لحظه محمود خوردبین بازیکن تیم پرسپولیس گل تساوی را وارد دروازه‏ تاج کرد اما داور این گل را نپذیرفت و اعلام کرد که قبل از ضربه خوردبین خطای وی را بر روی قلیچ‌خانی گرفته‌است. که این امر با اعتراض پرسپولیسی‌ها و ترک زمین از سوی آنها منجر شد و بازی در نهایت سه بر صفر به سود استقلال اعلام گردید.

در سال ۱۳۴۹ دو تیم تاج و پرسپولیس در ششمین بازی تاریخ خود در حالی که یک بر یک مساوی بود در دقیقه ۷۵ و به علت اعتراض بازیکن‌های پرسپولیس به قضاوت داور و در نتیجه ترک زمین از سوی فدراسیون سه بر صفر به نفع استقلال اعلام شد.

در سال ۱۳۷۳ در حالی که نتیجه بازی تا دقیقه ۸۸ دو بر دو مساوی بود به علت هجوم طرفداران تیم پرسپولیس به داخل زمین و درگیری بازیکن‌های دو تیم با یکدیگر نیمه کاره پایان یافت و نتیجه این دیدار نیز ۳ بر صفر به نفع استقلال اعلام گردید .

پرسپولیس باشگاهی بود که در سال 1342 بدست علی عبده بناشده بود .

و در آن رشته های بولینگ ، والیبال و بسکتبال فعال بود . عبده از آمریکا به ایران آمده بود و در جامعه ورزشی آمریکا در رشته بوکس صاحب عنوان قهرمانی بود .

پس از انحلال شاهین با درایت امیر مسعود برومند و رایزنی های مرحوم دهداری ، چند تن از بازیکنان قبلی شاهین در ترکیب تیم دسته دومی پرسپولیس قرار گرفته و ترتیب یک مسابقه با تیم جم آبادان ( که در آن زمان تیم صاحب نامی بود ) را دادند و پس از آن تمامی اعضای شاهین به پرسپولیس پیوستند و محبوبیت شاهین بلند پرواز را به پرسپولیس هدیه نمودند .

پرسپولیس بهار خود را در آغازین روزهای سال 1347 با مربیگری دهداری ( کاپیتان پیشین شاهین ) و سرپرستی دکتر برومند آغاز کرد . مطابق مقررات این تیم می بایست کار خود را در فوتبال از دسته سوم و یا حداکثر از دسته دوم باشگاه ها شروع کند . اما انحلال چند تیم در این زمان باعث گردید تا به جای مسابقات لیگ یکسری مسابقات رده بندی در سطح باشگاه های پایتخت برگزار شود .

در آن مسابقات 44 تیم به رقابت پرداختند که 4 تیم پرسپولیس ، تاج ، عقاب و پاس سرگروه گردیدند . از آن پس پرسپولیس رسماً وارد مسابقات باشگاهی ایران گردید . این تیم در سال 1347 قدرت نمی کرد و تمام رقیبان را پشت سر گذاشت و به عنوان قهرمان باشگاهی تهران ، جهت شرکت در در مسابقات آسیایی تایلند عازم بانکوک گردیدند .

در سال 1348 کارخانه ایران ناسیونال با مدیریت خیامی ( از طرفداران تیم شاهین ) تازه تاسیس گردیده بود و تیم فوتبال ضعیفی هم داشت ، ( علی پروین هم از جمله بازیکنان این تیم بود ) .

فکر تبلیغ محصول این شرکت ( پیکان ) با استفاده از محبوبیت تیم شاهین ، خیامی را بر آن داشت تا مذاکراتی با چند تن از شاهینیهای سابق انجام داده و آنان را به تیم پیکان دعوت نماید .

با رفتن آنها افراد باقی مانده نیز راهی جز پیوستن به ایشان ندیدند . لذا تمامی بازیکنان شاهین ( به جز عزیز اصلی ، دروازبان شاهین ) به پیکان مهاجرت کردند و در این سال عنوان قهرمانی باشگاهی ایران را از آن پیکان نمودند و در همین سال پیکان به جای تیم ملی در تورنمنت جام دوستی نیز شرکت کرده و در بین 5 تیم مقام نخست را از آن خود کردند .

لازم به ذکر است که در این زمان پیکان در برابر پرسپولیس با تک گل علی پروین و با نتیجه یک بر صفر پرسپولیس را شکست داد .

پرسپولیس در غیاب شاهینیها با تصاحب 12 امتیاز در رده یازدهم قرار گرفتند . حضور در پیکان بیشتر از 1 سال به طول نیانجامید و مجدداً بازیکنان در سال 1349 به خانه خود برگشتند و قهرمانی اولین دوره لیگ تخت جمشید در سال 1350 را از آن خود کردند .

پرسپولیس در 5 دوره برگزاری لیگ تخت جمشید ، با کسب دو قهرمانی ( لیگ اول و سوم ) و سه نائب قهرمانی ، به عنوان پرافتخارترین باشگاه کشور شناخته شد . لازم به ذکر است که طبق لیستی که از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا ارائه شد ، پرسپولیس به عنوان پرطرفدارترین تیم آسیا انتخاب شد .

 

شانزدهم شهریور یک تاریخ ماندگار در قلب هر پرسپولیسی است.

سال 1352 زمانی که جام معروف تخت جمشید متولد شد هیچ کس فکرش را نمی کرد پرسپولیس رقم زننده ی حادثه ای باشد که بعد از گذشت 34سال هیچگاه از ذهن طرفدارانش خارج شود.

در 16شهریور 1352 بر تاج چه گذشت؟دو گل از 6 گل را در نیمه دوم ناصر حجازی دریافت کرد. هیچ دوربین تلویزیونی این مسابقه را پوشش نداده و معدود تصاویر موجود در آرشیو صداو سیما نیز معدوم شده است!

پرسپولیس همه چیزش مقتدر بود .

پرسپولیس در ان سال آلن راجرز انگلیسی رابه عنوان سرمربی در خدمت داشت که پرسپولیس را به قهرمانی لیگ منطقه ای باشگاه های ایران در فصل 50رسانده بود. درست یک ماه مانده به بازی حساس پرسپولیس و تاج ،راجرز ایران را به مقصد کشورش ترک می کند تا مدتی را در کنار خانواده اش باشد.

در این ایام همایون بهزادی کاپیتان پرسپولیس هدایت تیم را بر عهده می گیرد.خودش تیم را جمع و جور می کند و منتظر بازگشت راجرز می ماند.درست شب قبل ازبازی بهزادی شخصا به فرودگاه مهر آباد می رود و اورا به منزل می رساند. فردا که تیم جمع می شود راجرز هدایت تیم را بدست می گیرد. بعد از یک مشورت با بهزادی ، ارنج را انتخاب می کند.

پرسپولیس با این ترکیب پا به میدان می گذارد:

بهرام مودت ، مسیح مسیح نیا ، ابراهیم اشتیانی ، رضا وطن خواه ،جعفر کاشانی ،اصغر ادیبی ،ایرج سلیمانی ، علی پروین ، اسماعیل حاجی رحیم پور ، حسین علی کلانی و همایون بهزادی با پیراهن سرخ به میدان رفتند. راجرز هم هدایت تیم را بر عهده داشت.

رایکوف در ابتدای کار منصور رشیدی ، نصرالله عبد اللهی ، مرحوم عزت جانملکی ، اکبر کارگر جم ، جواد الله وردی ، جواد قراب ، علی جباری ، کارو حق وردیان ، رضا عادلخانی ، غلام حسین مظلومی و حسن روشن را به میدان فرستاد ، اما رایکوف برخلاف راجرز مجبور شد در نیمه دوم سه تعویض انجام دهد و ناصر حجازی ، ومسعود مژدهی و هادی نراقی را به میدان فرستاد.تعویض هایی که هیج کمکی به نجات تاج نکرد. 35دقیقه بازی پایاپای وگل مردود تاج !

باری با سوت نیکلای پتریچیانو رومانیایی آغاز می شود. در آن روز محمود خوشخوان و اکبر حق بین ماموریت داشتند این داور را همراهی کنند 35 دقیقه ابتدای بازی همه چیز پایاپای بود.هیچ کس احتمال نمی داد که پرسپولیس به یکباره تبدیل به گلوله آتشین شود و کار را به گونه ای عجیب به پایان ببرد.

در دقیقه 32 سانتر تند وتیز ابراهیم آشتیانی با دفع ناقص منصور رشیدی همراه میشود و کلانی مو طلایی کار را تمام می کند. گل اول رقم می خورد ، اما تاج بلافاصله گل را جواب می دهد. در دقیقه 16غلام حسین مظلومی آقای گل آن فصل فوتبال گل تسوی را می زند ، اما پرچم داور حکایت از افساید بودن موقعیت مظلومی دارد. آن یک گل هم پذیرفته نمی شود تا به قول جواد الله وردی مدافع آن روز تاج ، زلزله بر سر آبیها خراب شود

چه کسی باور می کرد؟ تاج بعد از این گل از هم پاشید. هر توپ سرخ که به سمت دروازه آبییها می آمد بدون هیچ مقاومتی وارد دروازه می شد. سلیمانی در دقیقه 45 حساب کار را دو بر صفر می کند همایون بهزادی در دقیقه 50 گل سوم را رقم میزند و سلیمانی در دقیقه 56 نتیجه را چهار بر صفر می کند.

تاج تسلیم محض می شود . ناصر حجازی جای رشیدی را می گیرد ، اما او هم 2 باردروازه اش باز می شود یک بار در دقیقه 86 و یکبار در دقیقه 90و هر دو گل توسط بهزادی. می گویند بعضی از طرفداران پرسپولیس گل آخر را ندیده اند و برای سریع رسیدن به منزلشان زودتر ورزشگاه را ترک کرده اند.

روز آرام برای داور رومانیایی ، پتری چیانو روز راحتی را سپری میکرد تا قبل از این بازی بارها کارت زرد و قرمزبه بازیکنان دو طرف داده شده بود.تا قبل از این دیدار رضا وطنخواه ، عزیز اصلی ، همایون بهزادی وحسین کلانی از پرسپولیس ومهدی لواسانی ازتاج از زمین مسابقه اخراج شده بودند ، اما در این بازی و در فشار حملات پرسپولیس هیچ اتفاقی نیفتاد و داور رومانیایی یک روز راحت و خوب را پشت سر گذاشت وبا خیال آسوده ایران را به مقصد کشورش ترک کرد.

فردای آن روز دو هفته نامه ی مشهور کشور یعنی دنیای ورزش و کیهان ورزشی بخشی از مطالب خود را به این بازی اختصاص دادند.کیهان کمی برای تفاوت از رقیب تیتر زد : «این 3تن شش بار دروازه تاج را لرزاند» و عکس بازی دو تیم راروی جلد خود چاپ کرد.

اما دنیای ورزش نوشت :«معجزه سرخ پوشان»در مطلب مربوط به این بازی آمده بود :

«اگر پرسپولیس دیشب را با آژاکس قهرمان نامدار اروپا مقایسه کنیم ره به خطا نرفته و سخنی به گزاف نگفته ایم. مگر اینکه درمیان صحبت از ارزشهای مادی در میان باشد که در این میان مشخص است که هیچ کدام از بازیکنان بزرگ آژاکس هم مقدار نیستند .»

می گویند بعد از پایان بازی تاجی ها بر روی زمین افتاده بودند و توانایی حرکت کردن نداشتند. پرسپولیسی ها وقتی این صحنه را دیدند به سمت یاران آبی پوش رفتند و زیر بغل آنها را گرفتند و کمک کردند تا آبی پوشان زودتر غم را از دل بیرون کنند و راهی رختکن شوند.حرکاتی که گفته می شود زیر بارش شدید تشویق طرفداران پرسپولیس صورت گرفته بود.

بعد از بازی همه ی تاجی ها به دنبال مقصر بودند. در این میان تیمسار خسروانی مدیر وابسته این باشگاه دو روز بعد از حادثه با حضور در جمع بازیکنان تاج همه را مورد شماتت قرار داد. خسروانی که به شدت عصبانی بود به بازیکنان گفت: این تیم را منحل می کنم و عکس شما را بر سر در باشگاه می زنم و زیرش می نویسم که شما مایه ننگ این باشگاه هستید.

جواد الله وردی در میان بازیکنان تاج بلند شد و به رئیس با نفوذ تاج گفت : اگر ما ننگ باشگاه هستیم شما رئیس ننگها می باشید. همین حرف باعث شد الله وردی مقصر آن باخت شناخته شدو بعد ها برای گرفتن رضایت نامه وپیوستن به پرسپولیس سختی های زیادی بکشد. در آن ایام مجله دنیای ورزش قصد داشت به نحوه ارتباط الله وردی با باشگاه تاج بهبود ببخشد. حتی جلسه ای هم با این مدافع داشتند ، اما او هیچگاه حاضر نشد ننگ فوتبال لقب بگیرد.

بازی تصویر برداری شد؟! در این مورد حرفهای ضدو نقیض زیادی گفته شد. عده ای می گویند خسروانی از سر ناراحتی زیاد فیلم بازی 6تایی ها را در مرکز صدا و سیما نابود کرده است اما بازیکنان اکثرا می گویند این بازی اصلا فیلم برداری نشده است.

در همان روز که دیدار دو تیم انجام می شد مسابقات جام جهانی کشتی به نام آریامهر و با حضور محمدرضا پهلوی شاه ایران در سالن حیدرنیا برگزار می شده است. البته عده ای مکان بازی ها را سالن 12هزار نفری آزادی عنوان می کنند.

حضور شاه در محل این بازی ها باعث شد دوربینهای ورزشگاه به محل این بازی ها انتقال یابد و عملا هیچکس به فکر تهیه فیلم بازی نباشد. گفته می شود چند دوربین خصوصی فیلم بازی را تهیه کرده اند. ضمن این که می گویند اکیپ فیلم برداری دو فیلم فارسی در محل حضور داشته اند و تصاویری از بازی را برای فیلم خود ضبط کرده اند که هیچکدام از این گفته ها به شکل رسمی و دقیق نبوده است.

در آن دیدار همایون بهزادی در دقایق 50، 86، 90 و ایرج سلیمانی در دقایق 45، 56 و حسین کلانی در دقیقه 32 زننده 6 گل سرخپوشان پایتخت بودند.قضاوت این دیدار بر عهده «نیکولای پتری چیانو» از رومانی بود و پرسپولیس با ترکیب ثابت و بدون تعویض به مصاف حریف سنتی خود رفته بود.همایون بهزادی در دقیقه پنجاه از فاصله 40 متری دروازه حجازی را فرو ریخت و در دقیقه 86 از پشت هجده قدم و از بالای دستان حجازی توپ را وارد دروازه حریف کرد و دومین گل خود را به ثمر رساند و در صحنه دیگر با دریبل چند مدافع تاج، به سومین گل خود در این دیدار دست یافته و تنها هت تریک تاریخی و به یاد ماندنی دربی سنتی پرسپولیس و تاج را به نام خود به ثبت رساند.

پرسپولیسی پر افتخار " حمید شیرزادگان" در باره آن روز می گوید  :

 

فوتبال در همه جا زیباست و زیبایی آن وقتی کامل می شود که در آن گلهای زیادی زده شود و زیباتر از آن رقابت دو رقیب مثل پرسپولیس و تاج است.

در روز 16 شهریور سال 1352 , که یک تیم بدون مربی که تمام بازیکن های آن هم قسم شده بودندتا بتوانند خواسته های مردم را برآورده کنند , به میدان رفتند . خواسته مردم چه بود ؟ آنها که صد هزار نفر بودند خواسته ای نداشتد جز پیروزی تیم مورد علاقه خود یعنی پرسپولیس .

همه در هیجان بودند پرپولیس با آرایش همیشگی خود که منهم آرزو میکردم یکی از یاران آن می بودم دلم مثل سیر و سرکه می جوشید که این بچه ها موفق شوند یا نه ؟ در رختکن همه از پیروزی حرف می زدند . رادیو و تلویزیون و جراید همه درباره این بازی حرف می زدند و تمام دست اندر کاران بازی را مساوی یا یک بر صفر به نفع  تاج یا پرسپولیس تخمین می زدند .

سالهای گذشته تیم تاج اینقدر تماشاگر نداشت.

از 100 هزار نفر شاید 5 تا 10 هزار نفر طرفدار تاج بودند و شما حدس بزنید که 90 هزار نفر چه جوش وخروشی برای پیروزی پرسپولیس به پا می کنند.

بازی شروع شد تاج سعی داشت از منصور رشیدی گلر با انگیزه خود استفاده کند و ناصر حجازی به عنوان مر ذخیره وارد میدان شد . هر چقدر بچه های پرسپولیس با انگیزه بودند در عوض بچه های تاج بی انگیزه بودند . در سمت راست تیم پرسپولیس , ابراهیم آشتیانی و علی پروین و حسین کلانی و همایون بهزادی غوغا به پا کرده بودند .

گل اول , دوم , سوم , چهارم استادیوم را منفجر کرد . هیچ کس فکر نمیکرد تیم پرسپولیس تا این حد موفق عمل کند . همایون بهزادی و حسین کلانی در این روز ستاره بودند. تیم تاج که شوکه شده بود ناصر حجازی را وارد زمین کرد اما دیگه خیلی دیر بود و او هم گل پنجم و ششم را نوش جان کرد.

فلسفه 6 تایی ها در این روز به اوج رسید . مردم از خوشحالی نمی دانستند چه بکنند . کرکری ها به حد اعلا رسیده بود و همه خوشحال , همه راضی بودند وتنها کسانی نا راضی بودند که مسئولان و تعداد 10 ,11 هزار نفری تاج بودند .

باور کردنی نبود اما انسجام و همدلی و یکرنگی دوستی بچه های پرسپولیس که من هم که بازی نمی کردم , تحت تاثیر قرارگرفتم و این روز یکی از روزهای شاد من بود .

 

با سپاس از وب سایت http://jamejahani.blogfa.com